Turgut Özal Millet Cd No:117 ÇAPA Fatih/İstanbul

Hedefe Yönelik Radyoterapi Uygulamaları

hedefe yönelik radyoterapi

Hedefe Yönelik Radyoterapi Uygulamaları

Hedefe Yönelik Radyoterapi Uygulamaları, vücut içinde yerleşmiş ve ameliyat olamayacak durumda olan, ameliyat olmayı istemeyen hastalar veya riskli alanlardaki kanserler için kullanılan, lineer akseleratör (LinAc) denilen radyoterapi (RT) cihazlarıyla yüksek hızlı ışınlar ile (X ışını, gamma ışını, proton ışınları) kullanılarak tek seansta RT uygulanmasıdır.

Günümüz teknoloji ve bilgisayar teknolojisinin hızlı gelişmesi ile artık kanserli dokuları çok iyi görüntüleyebiliyoruz. RT cihazlarında da yaşanan gelişmeler artık sağlam dokulara fazla zarar vermeden kanserli dokuları çok iyi hedefleyip, onları bıçak kullanmadan ameliyat eder gibi tek seferde yüksek dozda iyonize ışınlar vererek tedavi etmek mümkün hale gelmiştir.

  • Gamma-Knife Radyocerrahi

Stereotaktik Radyocerrahi (SRS) için geliştirilen ilk cihaz Lexel tarafından 1950’li yıllarda beyin tümörleri için kullanılmaya başlanana Gamma-Knife cihazıdır. Cihazın üzerinde 201 adet kobalt (Co60) kaynağından beyindeki kitleye ışınlar yönlendirilmekte ve sağlam dokulardaki doz oranları azaltılırken ışın yoğun olarak tümör üzerinde yoğunlaştırılmaktadır.

  • Cyber-Knife Radyocerrahi

Beyin tümörleri dışında da radyocerrahi uygulamaları yapabilmek amacıyla yapılan çalışmalar sonucunda Cyber-Knife cihazı geliştirildi. Bu yöntemle robotik bir kol üzerine monte edilen LinAc (Cyber-Knife) RT cihazı sayesinde yaklaşık 120 adet non-izosentrik noddan, 1200 farklı açıdan foton ışınları göndermek mümkün olmakta ve böylece diğer vücut bölgelerinde de radyocerrahi uygulanabilmektedir. Bu yönteme stereotaktik radyocerrahi denilir.

Bu uygulama ile hedeflenen kanser dokusundaki hücrelerin DNA’sına zarar verilir. Etkilenen hücreler daha sonra üreme yeteneğini kaybeder. Sonuçta tümörlerin küçülmesine ve zaman içinde kaybolmasına neden olur. Günümüzde yüklü partiküller olan protonlarla da radyocerrahi uygulamaları yapılmaktadır.

Birçok kanser tedavisinde kullanılan radyocerrahi, diğer geleneksel cerrahi türlerine veya klasik RT’ye kıyasla daha az yan etki riski taşır. Küçük tümörler ve sınırlı endikasyon nedeniyle her hasta radyocerrahiye uygun değildir. Kanserler dışında; meningiom, hipofiz adenomu, arteriyovenöz malformasyon (AVM), trigeminal nevralji, akustik nörinom, Parkinson hastalığı gibi selim hastalıkların bir kısmında da radyocerrahi kullanılmaktadır.

Radyocerrahi / Stereotaktik RT Yapılabilen Cihazlar

  • Cyber-Knife
  • Gamma-Knife (Co60 gamma ışınları) 4C, Perfexion
  • X-Knife (LinAc tabanlı sistemler)
  • True-Beam (Varian)
  • Triology (Varian)
  • Synergy (Elekta)
  • Infinity/Axsess (Elekta)
  • Versa HD (Elekta)
  • Tomo-Therapy (Accuray)
  • Peacock (Nomos)
  • Novalis (BrainLab)
  • Proton ışınları

Çapı 3 cm’den küçük tümörler veya lezyonlar için çok yüksek konformalite ile RT uygulanabilmektedir. Ayrıca hayati organ ve dokuların veya riskli organların yakınında yerleşmiş bulunan kitlelerin tedavisi çok az yan etki ile yapılabilir hale gelmiştir. Zamanla optik sinir (görme), vestibüler sinir (denge ve işitme) veya akciğer (solunum) gibi kritik yapıların yakınında veya etrafındaki tümörler için kullanımı artmaktadır.